Harddisk Tık Sesi Yapıyor: Ne Anlama Gelir, Ne Yapmalı?

Diskinizden düzenli aralıklarla “tık… tık…” sesi geliyor, bilgisayar diski görmüyor ya da disk bir süre çalışıp kapanıyorsa, büyük olasılıkla mekanik bir arıza vardır. Bu sesi duyduğunuz andan itibaren diskin her çalıştırılması kurtarma şansını azaltabilir.

Tık sesi neden olur?

Harddisk açıldığında okuma kafaları park yerinden çıkar ve plakanın üzerindeki servis bilgilerini okumaya çalışır. Kafa sağlıklıysa bu işlem saniyeler sürer ve disk sessizce hazır hâle gelir. Kafalardan biri veya birkaçı arızalıysa disk servis bilgilerini okuyamaz; kafayı park yerine geri çeker, tekrar dener. Duyduğunuz tık sesi, bu ileri-geri hareketin her tekrarında kafa kolunun durdurucuya çarpmasıdır.

Bu belirtinin en yaygın nedenleri şunlardır:

• Okuma kafası arızası: Düşme, darbe veya zamanla yıpranma sonucu kafalardan biri ya da birkaçı okuyamaz hâle gelir. Tık sesinin en sık nedenidir.
• Plaka yüzeyinde hasar: Kafa plakaya temas etmişse yüzeyde çizik oluşabilir. Disk çalıştırıldıkça bu çizik genişler ve sağlam kafaları da bozabilir.
• Servis alanı (firmware) sorunu: Daha az görülse de, kafalar sağlamken servis bilgileri bozuk olduğunda da benzer davranış görülebilir.
• Yetersiz güç: Özellikle 2,5″ harici disklerde zayıf bir USB portu veya hasarlı kablo da tıklamaya yol açabilir. Bunu kontrol etmenin tek güvenli yolu, diski farklı ve yeterli güç veren bir porta yalnızca bir kez takmaktır. Ses devam ediyorsa denemeyi bırakın.

Disk çalıştırılmaya devam edilirse ne olur?

Arızalı bir kafa, plakanın üzerinde yalnızca birkaç nanometre yüksekte süzülür. Kafa yüzeyine zarar gelmişse plakaya sürtünebilir; bu sürtünme manyetik kaplamayı söker ve oluşan partiküller diskin içinde dolaşarak diğer kafalara ve yüzeylere de zarar verir. Laboratuvarda en zor ve en pahalı vakalar, tık sesi başladıktan sonra günlerce çalıştırılmaya devam edilmiş disklerdir. Plakadaki manyetik kaplama tamamen kazınmışsa o bölgedeki veriler artık hiçbir yöntemle geri getirilemez.

Laboratuvarda ne yapılır?

Disk önce kontrollü güç ve akım ölçümüyle test edilir; kafaların hangisinin arızalı olduğu ve plaka yüzeyinin durumu değerlendirilir. Kafa arızası tespit edilirse birebir uyumlu bir donör disk bulunur ve kafa grubu filtreli ortamda değiştirilir. Ardından disk, zayıf bölgeleri en sona bırakan özel ayarlarla PC-3000 donanımı üzerinden kopyalanır. 15.000’i aşkın donör disk arşivimiz, uygun parçayı çoğu zaman beklemeden bulmamızı sağlar.

Tık sesi ile diğer sesler arasındaki fark

Sık sorulan sorular